ისტორია - Страница 4 - ფორუმი
S&B
GIJIWAREZ
დღევანდელი თარიღი: 2014-09-18, 3:36 AM

Приветствую Вас Stumari |
მთავარი გვერდი | ისტორია - Страница 4 - ფორუმი | რეგისტრაცია  | შესვლა

.::<<ქართული შრიფტი>>::.                            [ ახალი შეტყობინებები · წევრები · ფორუმის წესები · ძებნა ]

Страница 4 из 6«123456»
Модератор форума: nano_net, chamoxeuli_bilbordebi 
ფორუმი » პოლიტიკა » კლანი » ისტორია
ისტორია
MrNOKIAДата: Понедельник, 2006-12-11, 0:57 AM | Сообщение # 46
Connecting People
Группа: ADMIN
Сообщений: 4355
Статус: გასული
 
GUD_ZEPPELINДата: Вторник, 2006-12-12, 9:34 AM | Сообщение # 47
Uxuces
Группа: Kai Xalxi
Сообщений: 663
Статус: გასული
MrNOKIA, მაგარიაააააააააააააააააააა wacko wacko wacko wacko wacko wacko
 
MrNOKIAДата: Вторник, 2006-12-12, 12:07 PM | Сообщение # 48
Connecting People
Группа: ADMIN
Сообщений: 4355
Статус: გასული
MCXETA

 
GUD_ZEPPELINДата: Среда, 2006-12-13, 8:07 PM | Сообщение # 49
Uxuces
Группа: Kai Xalxi
Сообщений: 663
Статус: გასული
თბილისის საამირო

თბილისის საამრო, არაბთა სახალიფოს ვასალური პოლიტიკური ერთეული არსებობდა 736-1122 წლებში. იგი ერთის მხრივ ებრძოდა დამოუკიდებელ ქართულ სამთავროებს, მეორეს მხრივ სახალიფოს ცენტრალურ ხელისუფლებას საკუთარი დამოუკიდებლობისთვის. ცნობილია თბილისის ამირატა სამი დინასტია:

შუაბიანთა დინასტია:

ისმაილ იბნ შუაბი

მოჰამედ იბნ ათაბი

ალი იბნ შუაბი

ისჰაკ იბნ შუაბი (საჰაკი)
VIIIს.IIნახ.-813

813-829

829-830

830-853

შაბანიანთა დინასტია:
მოჰამედ იბნ ხალიდა

ისე იბნ აშ-შეიხ აშ-შაბანი

აბრაჰამ შაბანი

გაბულოცი
853-869

869-875

875-878

878-882

ჯაფარიანთა დინასტია:
ჯაფარ I იბნ ალი

მანსურ იბნ ჯაფარი

ჯაფარ II იბნ მანსური

ალი იბნ ჯაფარი

ჯაფარ III იბნ ალი

აბდულ-ჰეიჯა იბნ ჯაფარი

სითილ არაბი
882-914

914-952

952-981

981-1011

1011-1045

1045-1062

1068-1080

1062-1068 და 1080-1122 წლებში თბილისს ''ქალაქის ბერები'' განაგებდნენ, ხოლო 1122 წელს თბილისი გაანთავისუფლა დავით IV აღმაშენებელმა.

 
GUD_ZEPPELINДата: Среда, 2006-12-13, 8:09 PM | Сообщение # 50
Uxuces
Группа: Kai Xalxi
Сообщений: 663
Статус: გასული

იბერიის (ქართლის) სამეფო
ჯერ კიდევ ძვ.წ.VII-VI საუკუნეებიდან ქართლ-კახეთის ტერიტორიაზე ყალიბდება ტომთა გაერთიანებები. ხოლო უკვე IV საუკუნისთვის მცხეთაში ზის ქართლის მამასახლისი. ძვ.წ. 329 წელს აღმოსავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე იბერიის სამეფო ჩამოყალიბდა, მისი დამაარსებელი იყო ფარსმანი (გვიანდელ წყაროებში ფარნავაზის სახელით ცნობილი). ფარნავაზმა თავისი მეფობის პერიოდში მთელი საქართველო გააერთიანა. იგი ფარნავაზიანთა დინასტიის დამაარსებელია:

ფარნავაზიანთა დინასტია:

ფარნავაზი (ფარსმანი)

საურმაგI

მირდატ I ნებროთიანი

ფარნაჯომი
329-264

264-230

230-185

185-170

არტაშესიანთა დინასტია:
არშაკ I

არტაგ I

ბარტომ I

მირდატ II

არშაკ II

არტაგ II
170-145

145-143

143-125

125-110

110-95

95-60

ძვ.წ. დაახლ. 60 წლისთვის იბერიის სამეფო ორად გაიყო, არმაზის სამეფოდ (მტკვრის სამხრეთით) და მცხეთის სამეფოდ (მტკვრის ჩრდილოეთით):
არმაზის სამეფო (ატრაშესიანთა დინასტია):

ქართამ I

კაოსი

ქართამ II არმაზელი

არტაგ III
60-30

30-20

ძვ.წ.20-ა.წ.5

5-25

მცხეთის სამეფო (არშაკიანთა დინასტია):
ბარტომ II

ფარსმან I

არშაკ III

მირდატ III
60-40

40-25

ძვ.წ.25-ა.წ.5

5-25

ა.წ.25 წლისთვის იბერია კვლავ გააერთიანა მირდატ III-მ. ერთიანი იბერიის მეფეები - კვლავ არშაკიანები:
მირდატ III

ფარსმან II

მირდატ IV ფლავიუს დადე

მირდატ V

ფარსმან III ქველი

ქსეფარნუგი

ფარსმან IV

ამაზასპი
25-35

35-68

68-76

76-120

120-170

170-200

200-230

230-265

სასანიანთა დინასტია:

რევ მართალი (ჰორმიზდაკი)

მირიანი წმ.

ბაკურ I

მირდატ VI

ასფაგური (ვარაზ-ბაკური)
265-285

285-335

335-355

355-364

364-368

368 წელს იბერია ორად გაიყო ირანის და რომის ხელქვეით მხარეებად.

რომს დარჩა კლარჯეთი ჯავახეთი და ქვემო ქართლის ნაწილი. იქ მეფობდნენ:

საურმაგ II

ბუზმირ I

ბუზმირ II
368-380

380-406

406-430
ხოლო ირანის ხელქვეით ნაწილში (მცხეთა და ძირითადი იბერია) მეფობდნენ:
ასფაგური (ვარაზ-ბაკური)
ბაკურ II
ფარსმან V
მირდატ VII
არჩილი
368-385
385-396
396-412
412-429
429-434
დაახლოებით 430-440 წლებისთვის მცხეთელმა მეფეებმა კვლავ გააერთიანეს იბერია.
მირდატ VIII
ვახტანგ I გორგასალი
დაჩი უჯარმელი
ბაკურ III
ფარსმან VI
გურგენი
ძამანარსე
ფარსმან VII
434-449
449-494
494-506
506-512
512-519
519-523
523-535
535-537

ძვ.წ. III საუკუნის ბოლოს იბერიამ დაკარგა კონტროლი დასავლეთ საქართველოზე, ძვ.წ. 170 წლისთვის იბერია სომხეთის სამეფოს გავლენის ქვეშ მოექცა - გამეფდა სომხეთის მეფის არტაშეს I-ის ძე არშაკი (არტაშესიანთა დინასტია) სომხეთზე დამოკიდებულება არტაგ II-ის ხანამდე გაგრძელდა. ძვ.წ. 65 წლიდან იბერია რომის ''მოკავშირე და მეგობარი'' ხდება. მალე ძველი ფარნავაზიანთა დინასტიის შთამომავალმა ბარტომმა დაიბრუნა მცხეთის ტახტი თუმცა მთელ იბერიას ვერ დაეპატრონა (იბერიის გაყოფა მცხეთის და არმაზის სამეფოებად). იბერიის სამეფოს ხელახალი გაძლიერება იწყება მირდატ III-ის დროიდან, მან გააერთიანა ქვეყანა, ხოლო მისი შვილი ფარსმან II სომხეთშიც გაბატონდა. სომხეთის იბერიელი მმართველები არიან:

მირდატი (ფარსმან II-ის ძმა) 36-51
რადამისტი (ფარსმან II-ის ძე) 51-54, 56-59
შემდეგ იბერია კიდევ უფრო ძლიერდება, ფარსმან ქველი შიშის ზარს სცემდა მთელს წინა აზიას, მან ირანის დედაქალაქი კტესიფონიც კი აიღო. III საუკუნის შუა ხნებიდან იბერია სასანიდური ირანის გავლენის ქვეშ ექცევა.
265 წელს ირანის შაჰმა შაბურ I-მა არშაკიანთა დინასტია დაამხო და მცხეთის ტახტზე თავისი შვილიშვილი რევ მართალი დასვა. აქედან იწყება სასანიანთა დინასტია. 298 წელს იბერია კვლავ ჩამოშორდა სპარსეთს და რომის იმპერიის მფარველობაში შევიდა. მირიან მეფის დროს 318 წელს ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგიად ცხადდება. 368-429 წლებში იბერიიდან დროებით ისევ გამოეყო ქვემო ქართლის ნაწილი კლარჯეთი და ჯავახეთი. ვხატანგ I გორგასალმა 458 წელს დააარსა ქალაქი თბილისი, რომელიც 502 წელს იბერიის დედაქალაქი ხდება. V საუკუნიდან კვლავ შეიმჩნევა სპარსეთის მომძლავრება, 523 წლიდან იბერია მისი მოხარკე ხდება. ხოლო 537 წელს ირანის შაჰმა ხოსრო I-მა საბოლოოდ გააუქმა მეფობა და იბერია ირანის პროვინციად აქცია.

 
GUD_ZEPPELINДата: Среда, 2006-12-13, 8:09 PM | Сообщение # 51
Uxuces
Группа: Kai Xalxi
Сообщений: 663
Статус: გასული
ქართლის ერისმთავრები

537 წელს ირანელთა მიერ ქართლში (იბერიაში) მეფობის გაუქმების შემდეგ, მას ირანელი მარზპანები განაგებდნენ, მათგან ყველაზე ცნობილნი არიან არვანდ გუშნასპი და ვეჟან ბუზმირი. მალე 571-572 წლებში ამიერკავკასია ანტიირანულმა აჯანყებამ მოიცვა. ქართლშიც დამოუკიდებელი მმართველობა აღდგა, ეს იყო ერისმთავრობის ინსტიტუტი.

ქართლის ერისმთავრები:

გუარამ I კურაპალატი

ჯუანშერ I

სტეფანოზ I

ადარნასე

სტეფანოზ II

გუარამ II

ნერსე I

არშუშა

ვარაზ-ბაკური

სტეფანოზ III

მირი

არჩილი

ჯუანშერ II

ნერსე II

სტეფანოზ IV

აშოტ I ბაგრატიონი
572-586

586-591

591-606

606-639

639-663

663-675

675-685

685-700

700-711

711-735

735-738

738-762

762-771

7 71-776

776-786

786-813

656 წლიდან ქართლში არაბები გაბატონდნენ, ხოლო 736 წლიდან კი თბილისში თავიანთი ამირა დასვეს. 813 წელს აშოტ I-მა დატოვა თბილისი და ტაო-კლარჯეთში თავისი სამეფო დააარსა, თბილისი მთლიანად დარჩათ არაბებს.

 
GUD_ZEPPELINДата: Среда, 2006-12-13, 8:09 PM | Сообщение # 52
Uxuces
Группа: Kai Xalxi
Сообщений: 663
Статус: გასული
დიაოხის (დაიაენის, ტაოს) სამეფო

ეს სამეფო არსებობდა ძვ.წ.XII-VIII საუკუნეებში, მისი ტერიტორია მოიცავდა ჭოროხის აუზსა და შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროებს. მის დედაქალაქად იხსენიება ზუა. დიაოხის მეფეებიდან ცნობილია:



სიენი

ასია

უტუფურსი
დაახლ.ძვ.წ.1120-1100წწ.

დაახლ.ძვ.წ.850-825წწ.

დაახლ.ძვ.წ.810-770წწ.

სიენი და ასია ებრძოდნენ ასურეთის მეფეებს: ტიგლათფილესერI-სა და სალმანასარIII-ს, ხოლო უტუფურსი ურარტუს მეფეებს მენუასა და არგიშთიI-ს. ძვ.წ.755 წლისათვის ურარტუს მიერ დასუსტებული დიაოხი დაიპყრო კოლხას სამეფომ. ძვ.წ.VII საუკუნის 1-ნახევრიდან VI საუკუნის 90-იან წლებამდე არსებობდა დიაოხის ტრადიციათა მემკვიდრე სპერის სამეფო.

 
GUD_ZEPPELINДата: Среда, 2006-12-13, 8:12 PM | Сообщение # 53
Uxuces
Группа: Kai Xalxi
Сообщений: 663
Статус: გასული

მცხეთა, მტკვრის ხეობა

 
GUD_ZEPPELINДата: Среда, 2006-12-13, 8:13 PM | Сообщение # 54
Uxuces
Группа: Kai Xalxi
Сообщений: 663
Статус: გასული
საქართველოს ისტორიის მოკლე ქრონოლოგია



ძვ.წ.დაახლ.9000-3500
- ნეოლითის ხანა ამიერკავკასიის ტერიტორიაზე.

ძვ.წ.დაახლ.4500-3500 - პირველი ადრესამიწათმოქმედო კულტურა საქართველოს ტერიტორიაზე, ე.წ. ''ალიზის კულტურა'' (იმირის გორის, შულავერის, ახალგორის და სხვ. ნამოსახლარი).

ძვ.წ.დაახლ.4000-3900 - პირველი ლითონის იარაღები საქართველოს ტერიტორიაზე.
ძვ.წ.დაახლ.3500-2500
- ენეოლითის ხანა ამიერკავკასიის ტერიტორიაზე, ადრეკლასობრივი საზოგადოების ჩამოყალიბების დასაწყისი.

ძვ.წ.დაახლ.3500-3000 - ბრინჯაოს იარაღების ფართო გავრცელება.

ძვ.წ.დაახლ.3300-2500


- მტკვარ-არაქსის კულტურის აყვავების ხანა, ამ კულტურამ მოიცვა აღმოსავლეთ საქართველო, სომხეთი, სამხრეთ აზერბაიჯანი, თურქეთის და ირანის ჩრდილოეთ ტერიტორიები. არსებობს მოსაზრება, რომ მტკვარ-არაქსის კულტურის შემქმნელები უკვე ქართველური ტომები იყვნენ.
ძვ.წ.დაახლ.3000-2400
- მტკვარ-არაქსის კულტურის პარალელურად ცალკე კულტურა განვითარდა დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე.
ძვ.წ.დაახლ.2500-2000
- ადრებრინჯაოს ხანა ამიერკავკასიაში, ''მაიკოპის'' კულტურა ჩრდილოეთ კავკასიაში.

ძვ.წ.დაახლ.2300
- ქართული ეთნოსის არსებობა ამიერკავკასიაში დადასტურებულად უნდა მივიჩნიოთ.

ძვ.წ.დაახლ.2200-1600
- ''თრიალეთის ყორღანების'' ბრწყინვალე კულტურა აღმოსავლეთ საქართველოში.

ძვ.წ.დაახლ.2000-1500
- შუაბრინჯაოს ხანა ამიერკავკასიაში.

ძვ.წ.დაახლ.2000-1800
- წინარექართულ ეთნოსს გამოეყო სვანური ელემენტი.

ძვ.წ.დაახლ.1700-1100
- სამიწათმოქმედო კულტურის არნახული აყვავება დასავლეთ საქართველოში (''კოლხური კულტურა'') სრულდება. ადრეკლასობრივი საზოგადოების ჩამოყალიბება.

 
GUD_ZEPPELINДата: Среда, 2006-12-13, 8:14 PM | Сообщение # 55
Uxuces
Группа: Kai Xalxi
Сообщений: 663
Статус: გასული
ძვ.წ.დაახლ.1500-1100
- გვიანბრინჯაოს ხანა ამიერკავკასიაში.
ძვ.წ.დაახლ.1450-1400
- პირველი სახელმწიფოებრივი გაერთიანების წარმოქმნა კავკასიაში, ეს არის ძველი კოლხა (''აიას ქვეყანა'').

ძვ.წ.დაახლ.1250
- არგონავტების მოგზაურობა აიას ქვეყანაში, კოლხას ლეგენდარული მეფე აიეტი.

ძვ.წ.დაახლ.1180
- კოლხას პირველი სამეფოს დაცემა.

ძვ.წ.დაახლ.1150-760
- დიაოხის (დაიაენის, ტაოს) სამეფოს აყვავება. ეს სახელმწიფოებრივი გაერთიანება შექმნეს მესხურმა ქართულმა ტომებმა ჭოროხის და ევფრატის აუზში.

ძვ.წ.1114
- ასურეთის მეფე ტიგლათფილესერ I თავის წარწერაში გვამცნობს, რომ მან დაამარცხა ასურეთის ტერიტორიაზე შემოჭრილი მუშქების (მესხების, დიაოხელების) 20000-იანი ჯარი. ეს ქართველთა პირველი მოხსენიებაა ისტორიულ წყაროებში.

ძვ.წ.1112
- ტიგლათფილესერ I თვითონ ლაშქრობს ასურეთის ჩრდილოეთით ე.წ. ნაირის ქვეყანაში, სადაც ამარცხებს ნაირის ქვეყნების კოალიციას, რომელსაც სათავეში უდგას დიაოხის მეფე სიენი.

ძვ.წ.დაახლ.1100-900 - ადრერკინის ხანა ამიერკავკასიაში, იწყება რკინის მეტალურგიის ხანა, განსაკუთრებით დაწინაურდნენ რკინის წარმოებაში ქართული ტომები - ხალიბები.

ძვ.წ.დაახლ.1000
- წინარექართულ ეთნოსს გამოეყო მეგრული ეთნიკური ელემენტი.

ძვ.წ.დაახლ.900-დან
- რკინის ხანა ამიერკავკასიაში.

ძვ.წ.დაახლ.900-660
- კოლხას ''მეორე სამეფოს'' არსებობა (''კოლხური ცულები'').

ძვ.წ.დაახლ.875-860
- ასურეთის მეფის ასურნასირფალ II-ის ამაოხრებელი ლაშქრობები სამხრეთ კავკასიასა და ნაირის ქვეყნებში.

ძვ.წ.844
- ასურეთის მეფე სალმანასარ III ლაშქრობს ნაირის ქვეყანაში, მან დაარბია ვანის ტბის მიდამოები, აქ მას ეახლა დიაოხის მეფე ასია, რომელმაც ხარკის გაღებით იხსნა თავისი ქვეყანა აოხრებისგან.

ძვ.წ.დაახლ.840
- ურარტუს ძლიერი სამეფოს შექმნა სამხრეთ კავკასიაში.

ძვ.წ.დაახლ.825-815
- ურარტუს მეფეები ჯერ სარდური I და მერე იშვუინი ეომებიან ქართველურ ტომებს: ''ვიტერუხს'' (ოძრხე), ''ლუშას'' (ლაზები) და ''ქათარზას'' (კლარჯები).

ძვ.წ.დაახლ.810-805
- ურარტუს მეფე მენუა ლაშქრობს დიაოხის სამეფოს წინააღმდეგ, მას მედგრად ხვდება დიაოხის მეფე უტუფურსი, ერთ-ერთი ბრძოლისას მენუამ გამოიყენა 66 საბრძოლო ეტლი, 1460 მხედარი და 15760 ქვეითი მეომარი.
ძვ.წ.დაახლ.805-765
- უტუფურსის მეფობა დიაოხში.
 
GUD_ZEPPELINДата: Среда, 2006-12-13, 8:14 PM | Сообщение # 56
Uxuces
Группа: Kai Xalxi
Сообщений: 663
Статус: გასული
ძვ.წ.დაახლ.800-600
- შავი ზღვის სანაპიროების ბერძნული კოლონიზაცია. საქართველოს ტერიტორიაზე ბერძნებმა დააარსეს შემდეგი ქალაქები: დიოსკურია (სოხუმი), პიტიუნტი (ბიჭვინთა), გიენოსი (ოჩამჩირე) და ფაზისი (ფოთი). საქართველოში გავრცელებას იწყებს ბერძნული კულტურა.

ძვ.წ.დაახლ.795
- მენუა ურარტელის მეორე ლაშქრობა დიაოხის წინააღმდეგ, უტუფურსი ბრძოლაში დამარცხდა, მენუამ დაარბია დიაოხი. მისმა ლაშქარმა მიაღწია ''სესეთის ქვეყანას'' (შავშეთი).

ძვ.წ.784-783
- ურარტუს მეფე არგიშთი I ლაშქრობს ''ზაბახას'' ქვეყანაში, მან აგრეთვე დაიპყრო ვიტერუხის (ოძრხე) ''სამეფო ქალაქი'' ურიეიუნი.

ძვ.წ.774
- არგიშთი I ლაშქრობს დიაოხის წინააღმდეგ, მან დაამარცხა უტუფურსი და ხელთ იგდო დიაოხის ''სამეფო ქალაქი'' ზუა.
ძვ.წ.768 - არგიშთი I-ის მორიგი ლაშქრობა ურარტუს წინააღმდეგ, უტუფურსი ისევ დამარცხდა. ურარტუელებმა ბევრი ნადავლი და ტყვეები მოიპოვეს.

ძვ.წ.დაახლ.760-755 - ურარტუელთაგან ძლიერ დასუსტებული დიაოხის სამეფო დაიპყრო მისმა ჩრდილოელმა მეზობელმა კოლხამ.
ძვ.წ.748-749 - ურარტუს მეფე სარდური II ლაშქრობს კოლხას წინააღმდეგ, არბევს ჭოროხის ხეობას და შავი ზღვის სანაპირომდე აღწევს.

ძვ.წ.738 - სარდური II-ის მეორე ლაშქრობა კოლხას წინააღმდეგ, მან დაიპყრო ჭოროხის ხეობა და აიღო ''სამეფო ქალაქი'' ილდამუსა, სადაც გაჟლიტა კოლხას მეფისნაცვლები და თავისთვის ''რკინის ბეჭედი'' გააკეთა, კოლხას მეფე რიონის აუზში გაიქცა, სადაც სარდური II-ს ხელი არ მიუწვდებოდა.
ძვ.წ.დაახლ.730-725 - ურარტუს მეფე რუსა I ლაშქრობს ჩრდილოეთ სომხეთისა და ქვემო ქართლის ტერიტორიაზე.
ძვ.წ.დაახლ.720 - ჩრდილოეთ კავკასიიდან ამიერკავკასიას და წინა აზიას შემოესია მომთაბარე კიმერიელთა პირველი ნაკადი.

ძვ.წ.დაახლ.717
- მცირე აზიის ტერიტორიაზე წარმოიქმნა ფრიგიის სამეფო, რომლის ერთადერთი მეფე იყო მითა (მიდასი) (717-676), ჩვენთვის აქ საინტერესო ისაა, რომ ასურულ წყაროებში ფრიგიის სამეფო მუშქების (მესხების) სამეფოდ იხსენიება.

ძვ.წ.714
- ასურეთის მეფე სარგონ II ლაშქრობს ურარტუს წინააღმდეგ სამხრეთ კავკასიაში.

ძვ.წ.დაახლ.680-660
-კიმერიელი და სკვითი ტომების გრანდიოზული შემოსევები ამიერკავკასიასა და წინა აზიაში. მათ გაანადგურეს კოლხას მეორე სამეფო.
ძვ.წ.676
- ურარტუს მეფე რუსა II-მ კიმერიელებთან კავშირში გაანადგურა ფრიგიის (მუშქების) სამეფო.

ძვ.წ.დაახლ.650-550
- სპერის სამეფოს არსებობის პერიოდი ჭოროხის ხეობის ზემოწელში, სხვა ამ სამეფოს შესახებ არაფერი ვიცით.
ძვ.წ.612-605 - ბაბილონელებმა და მიდიელებმა ბოლო მოუღეს ასურეთის სამეფოს.

ძვ.წ.595
- მიდიელებმა სკვითებისა და ამიერკავკასიელი ტომების ხელშეწყობით გაანადგურეს ურარტუს სამეფო.
ძვ.წ.დაახლ.590-570 - მიდიის სამეფოს მიერ შევიწროებული სკვითური სამეფო არიანიდან (არიან-ქართლი) საქართველოს მოაწყდა სკვითურ-ინდოევროპულ ტომთა ნაკადი აზო იარედის ძის მეთაურობით. მათ დაიპყრეს აღმოსავლეთ საქართველოს დიდი ნაწილი, თუმცა მალე გაითქვიფნენ ქართულ ეთნოსში.
ძვ.წ.დაახლ.570-430
- აზო და მისი მემკვიდრეები მმართველობენ აღმოსავლეთ საქართველოში (იბერიაში). ამ ქართულ-სკვითური სახელმწიფოებრივი გაერთიანების დედაქალაქი იყო უფლისციხე.
 
GUD_ZEPPELINДата: Среда, 2006-12-13, 8:14 PM | Сообщение # 57
Uxuces
Группа: Kai Xalxi
Сообщений: 663
Статус: გასული
ძვ.წ.დაახლ.570-500
- სომხური ტომების დამკვიდრება დღევანდელი სომხეთის ტერიოტორიაზე.

ძვ.წ.დაახლ.550 - დასავლეთ საქართველოში ჩნდება კოლხას მესამე სამეფო დედაქალაქით ვანი. ეს სამეფო ოდნავ უფრო ჩრდილოეთით მდებარეობდა და მასში შედიოდა დღევანდელი აფხაზეთის და სვანეთის ტერიტორიებიც.

ძვ.წ.დაახლ.515
- აქემენიდური სპარსეთის მეფე დარიოს I-მა, როგორც ჩანს, თავის გავლენას დაუმორჩილა მცირე აზიაში მცხოვრები ქართული ტომები. ვინაიდან მოსხები, ხალიბები, მოსინიკები და სასპერები მონაწილეობას იღებდნენ დარიოსის ლაშქრობებში ძვ.წ.510-490 წლებში.
ძვ.წ.დაახლ.455
- ბერძენი ისტორიკოსი ჰეროდოტე ასახელებს კოლხეთის მეფე სავლაკს.

ძვ.წ.დაახლ.430 - იბერიაში შემოიჭრნენ აქემენიდური ირანის ჯარები, მათ დაამარცხეს და განდევნეს სკვითები, მოკლეს აზოს უკანასკნელი შთამომავალი სამარა. იბერია აქემენიდური ირანის ქვეშევრდომი გახდა.

ძვ.წ.დაახლ.430-400 - იბერიას მართავს ირანელი სატრაპი არდამი, მან აღაშენა ქ.არმაზი და ის თავის რეზიდენციად აქცია.

ძვ.წ.412
- კალენდარული რეფორმა იბერიაში. ქართველები გადავიდნენ მთვარის კალენდრიდან, მზის კალენდარზე. დაიწყეს წელთაღრიცხვის ქორინიკონებით ათვლა.
ძვ.წ.401 - სპარსეთიდან მომავალი ბერძენი მოქარავნეების 10000-იანი ჯარი იძულებელი ხდება გაიაროს ქართველ ტომთა ტერიტორიებზე (ჭოროხის ხეობა და შავი ზღვის ლაზური სანაპირო), აქ მათ დიდი წინააღმდეგობა გაუწიეს ტაოხებმა, ხალიბებმა და სხვა ქართულმა ტომებმა. ბერძენთა ამ ლაშქრობის თვითმხილველი და მონაწილე იყო ისტორიკოსი ქსენოფონტი.
ძვ.წ.356
- ფარნავაზ მეფის დაბადების სავარაუდო თარიღი.
ძვ.წ.დაახლ.340-329 - იბერიას და სომხეთს მართავს ირანელი სატრაპი მითრანე.
ძვ.წ.334-326 - ალექსანდრე მაკედონელის აღმოსავლური ლაშქრობა, მან გაანადგურა აქემენიდთა სახელმწიფო და შექმნა საკუთარი იმპერია.
ძვ.წ.331 - იბერიის სატრაპი მითრანე სპარსეთის მორჩილებიდან გამოდის და ალექსანდრე მაკედონელის მორჩილებაში შედის.

ძვ.წ.329 - მითრანეს აუჯანყდა ადრე მოკლული სამარას შთამომავალი ფარსმანი (ფარნავაზი) მან არმაზიდან გააძევა მითრანე და იბერიას დამოუკიდებლობა მოუტანა.
ძვ.წ.329-264
- ფარნავაზი (ფარსმანი) იბერიის მეფე.

ძვ.წ.329-170 - ფარნავაზიანთა დინასტია იბერიაში.

ძვ.წ.328
- ფარნავაზი ეწვია შუა აზიაში მდგომ ალექსანდრე მაკედონელს, მიიღო საკუთარი ხელმწიფობის ლეგიტიმაცია და ალექსანდრეს კოლხეთზე გალაშქრებაც კი შესთავაზა.

ძვ.წ.დაახლ.325-280 - ქუჯის (''ქუჯი ერისთავი'') მეფობა კოლხეთში.
ძვ.წ.დაახლ.320 - ფარნავაზი იმორჩილებს კოლხეთის სამეფოს, ქუჯი მისი ვასალი ხდება, ფარნავაზი მას საკუთარ დას მიათხოვებს.
ძვ.წ.დაახლ.315 - არტაანთან მომხდარ გადამწყვეტ ბრძოლაში ფარნავაზი საბოლოოდ ამარცხებს სატრაპ მითრანეს (რომელიც ბრძოლაში იღუპება), საბოლოოდ მოიპოვებს დამოუკიდებლობას და პირველობას კავკასიაში.
ძვ.წ.დაახლ.310 - ფარნავაზმა თავის სკიპტრის ქვეშ გააერთიანა მთელი საქართველო, ალბანეთისა და სომხეთის დიდი ნაწილი.
ძვ.წ.დაახლ.301 - ფარნავაზის წარმატებული ლაშქრობა მცირე აზიასა და კაბადოკიაში.

ძვ.წ.დაახლ.300 - წარმოიქმნა პირველი სომხური სახელმწიფო (ერვანდიდების სამეფო).
 
GUD_ZEPPELINДата: Среда, 2006-12-13, 8:15 PM | Сообщение # 58
Uxuces
Группа: Kai Xalxi
Сообщений: 663
Статус: გასული
ძვ.წ.296 - მცირე აზიის ჩრდილოეთ ნაწილში წარმოიქმნა პონტოს ელინისტური სახელმწიფო, რომლის მოსახლეობის ძირითად ნაწილს ქართველური ტომები შეადგენდნენ (ხალიბები, ტიბალები, მუშქები, მაკრონები, ლაზები...).
ძვ.წ.284
- დამთავრდა ქართული წელთაღრიცხვის X მოქცევა და დაიწყო XI, ეს წელი ტრადიციულად ითვლება ფარნავაზის მიერ ქართული დამწერლობის ოფიციალუარდ გამოცხადების და რელიგიური რეფორმის (არმაზის კერპის აღმართვა) თარიღად.
ძვ.წ.264-230
- საურმაგ I ფარნავაზის ძე იბერიის მეფე.
ძვ.წ.დაახლ.250
- კოლხეთმა მოიპოვა დამოუკიდებლობა იბერიისგან.
ძვ.წ.დაახლ.240 - საურმაგ I-ს აუჯანყდნენ ერისთავები, მან ჩრდილო კავკასიელი ტომების დახმარებით შესძლო მათი დამარცხება.
ძვ.წ.დაახლ.230-185 - მირდატ I ნებროთიანი იბერიის მეფე (ეს მირდატი იყო საურმაგ I-ის სიძე და შვილთაშვილი სატრაპ მითრანესი).
ძვ.წ.დაახლ.200 - დურძუკთა შემოსევა იბერიაში, მირდატ I ამარცხებს მათ, გადარეკავს კავკასიონის ჩრდილოეთით და დარიალის კარზე აგებს ციხეს.

ძვ.წ.189 - სომხეთში გაბატონდა არტაშესიანთა დინასტია.
ძვ.წ.დაახლ.185-170 - ფარნაჯომი მირდატის ძე იბერიის მეფე, მის მიერ ზადენის კერპის აღმართვა.
ძვ.წ.დაახლ.180-150 - აკე (აკუსილახი) კოლხეთის მეფე, აღმოჩენილია ოქროს მონეტა მისი წარწერით.

ძვ.წ.დაახლ.170 - სომხეთის მეფე არტაშეს I თავს დაესხა იბერიას, დაამარცხა და გააძევა ფარნაჯომი, ხოლო იბერიის ტახტზე საკუთარი ძე არშაკი (არსუკი) დასვა. ამრიგად, იბერია სომხეთის გავლენაში ექცევა.

ძვ.წ.დაახლ.170-60 - არტაშესიანთა დინასტია იბერიაში.

ძვ.წ.დაახლ.170-145 - არშაკ I იბერიის მეფე.
ძვ.წ.დაახლ.150 - გაძლიერებულმა კოლხეთმა იბერიას წაართვა კლარჯეთის და ზემო ქართლის ნაწილი.
ძვ.წ.დაახლ.145-143 - არტაგ I არშაკის ძე იბერიის მეფე.

ძვ.წ.დაახლ.143-125 - ბარტომ I არტაგის ძე იბერიის მეფე.

ძვ.წ.დაახლ.125 - იბერიიდან გაძევებული ფარნაჯომის პართიაში გაზრდილი ვაჟი მირდატი პართიელთა ჯარის დახმარებით იპყრობს იბერიას, კლავს ბარტომ I-ს და მის სიძეს, კოლხ უფლისწულ ქართამს და თვითონ იკავებს იბერიის ტახტს.
ძვ.წ.დაახლ.125-110 - მირდატ II იბერიის მეფე.
ძვ.წ.დაახლ.120 - კოლხეთის სამეფო იშლება რამდენიმე წვრილ სამთავროდ.

ძვ.წ.112-63 - მითრიდატე VI ევპატორი პონტოს მეფე.
ძვ.წ.დაახლ.110-95 - არშაკ II იბერიის მეფე.
ძვ.წ.109 - პონტოს მეფე მითროდატე VI იპყრობს კოლხეთს და იქ მმართველად თავის ძეს მითრიდატეს სვამს.
ძვ.წ.109-84 - მითრიდატე მითრიდატეს ძე კოლხეთის მმართველი.
ძვ.წ.დაახლ.105 - არშაკ II იბრუნებს კოლხეთის მიერ მიტაცებულ ტერიტორიებს.
ძვ.წ.დაახლ.100 - კავშირი იბერიასა და პონტოს შორის.
ძვ.წ.დაახლ.95 - სომხეთის მეფე ტიგრან II-ის მეშვეობით იბერიაში მეფედ ჯდება ადრე მოკლული ქართამის ძე არტაგი.

ძვ.წ.დაახლ.95-60 - არტაგ II იბერიის მეფე. სომხეთის ქვეშევრდომი.
ძვ.წ.დაახლ.90 - ტიგრან II-მ იბერიას ჩამოაჭრა ჯავახეთი და ქართლი მტკვარამდე.

ძვ.წ.84 - მითრიდატე VI-ს აუჯანყდა თავისი შვილი კოლხეთის მმართველი მითრიდატე. მითრიდატემ დაამარცხა თავისი შვილი და კოლხეთში ახალი მმართველი დანიშნა.
ძვ.წ.69 - ბრძოლა ტიგრანოკერტთან, რომაელმა სარდალმა ლუკულუსმა სასტიკად დაამარცხა სომხეთის მეფე ტიგრან II, რომაელები სომხეთში შედიან (ამ ბრძოლაში ტიგრანის მხარეზე ომობდნენ იბერიელბიც).
 
GUD_ZEPPELINДата: Среда, 2006-12-13, 8:15 PM | Сообщение # 59
Uxuces
Группа: Kai Xalxi
Сообщений: 663
Статус: გასული
ძვ.წ.66 - გნეუს პომპეუსის აღმოსავლური ლაშქრობის დასაწყისი, მან დაამარცხა პონტოს მეფე მითრიდატე VI, რომელმაც კოლხეთს შეაფარა თავი, პომპეუსმა პონტო რომის პროვინციად გამოაცხადა. ამის შემდეგ ტიგრან II ნებაყოფლობით დამორჩილდა რომაელებს და მათი ვასალი გახდა.
ძვ.წ.66.დეკემბერი - პომპეუსი შეიჭრა ალბანეთში. 17 დეკემბერს მტკვართან მომხდარ ბრძოლაში მან დაამარცხა ალბანთა მეფე ოროისე და ალბანეთიც რომის ''მოკავშირე და მეგობარი'' გახდა.
ძვ.წ.65.მარტ-აპრილი - პომპეუსი 50000-იანი არმიით შეიჭრა იბერიაში და ისე სწრაფად მიადგა მცხეთას, რომ არტაგ II-მ მხოლოდ ხიდის დაწვა და გაქცევაღა მოახერხა. მალე რომაელებიც გადავიდნენ მტკვარზე და არაგვისპირა ტყეებში შეებნენ იბერიელებს. 9000 ქართველი დაეცა. არტაგმა თავი დამარცხებულად სცნო, პომპეუსს ძღვენი და მძევლად შვილები გაუგზავნა. იბერია რომის ''მოკავშირე და მეგობარი'' გახდა.
ძვ.წ.65.ზაფხული - პომპეუსი იბერიიდან კოლხეთში გადავიდა და საკმაოდ ადვილად დაიმორჩილა დაშლილი კოლხეთის ცალკეული სამთავროები (ერთ-ერთი მთავარი ოლთაკე ტყვედაც იგდო). მითრიდატე კოლხეთიდანაც გაიქცა და ყირიმში ჩავიდა (სადაც 63 წელს შეთქმულების მსხვერპლი გახდა). ფაზისში პომპეუსს დახვდა რომაული ფლოტი ლეგატ აფრანიუსის მეთაურობით. შემდეგ რომაელებმა სვანეთში ილაშქრეს, თუმცა იქ ვერაფერს გახდნენ. პომპეუსმა კოლხეთი უშუალოდ რომს შეუერთა და იქ მმართველად თავისი კაცი: არისტარქე დასვა.
ძვ.წ.65-47
- არისტარქეს მმართველობა კოლხეთში.
ძვ.წ.64 - პომპეუსმა კიდევ ერთხელ ილაშქრა ალბანეთში, შემდეგ კი სომხეთის გავლით პალესტინაში ჩავიდა, რომაელებმა აიღეს იერუსალიმი. სწორედ ამ პერიოდში ჩამოდის საქართველოში ლტოლვილ ებრაელთა პირველი ნაკადი.
ძვ.წ.დაახლ.60 - არტაგ II-ს გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ავიდა მისი ძე ქართამ I, მაგრამ მას კონკურენტი გაუჩნდა - არშაკ II-ის ძე ბარტომი. მან აიღო მცხეთა და თვითონ გამეფდა. თუმცა ქართამ I-მაც შეინარჩუნა მეფობა არმაზში, ამრიგად, იბერია მტკვარზე ორად გაიყო: ჩრდილოეთში (დედაქალაქი მცხეთა) გამეფდა ფარნავზაიანთა შთამომავალი ბარტომ II, ეს მხარე (''ზენა სოფელი'') განთავისუფლდა სომხეთის ვასლობისგან; სამხრეთში (დედაქალაქი არმაზი) გამეფდა ქართამ I, რომელიც სომეხთა ვასლად დარჩა (მას და მის მემკვიდრეებს ''გურგაქის დიდ პიტიახშებად'' მოიხსენიებდნენ).
დაახლ.ძვ.წ.60-ა.წ.25 - ორმეფობა იბერიაში.
ძვ.წ.დაახლ.60-40 - ბარტომ II-ის მეფობა მცხეთაში.
ძვ.წ.დაახლ.60-30 - ქართამ I-ის მეფობა არმაზში.
ძვ.წ.48 - პონტოს მეფის ფარნაკე II-ის ჯარები მესხეთში შემოიჭრნენ და გაძარცვეს ქ. ლევკოთეა.
ძვ.წ.47 - პონტოს სამეფომ რომის ზეწოლის შედეგად საბოლოოდ შეწყვიტა არსებობა.
ძვ.წ.დაახლ.40-25 - ფარსმან I-ის მეფობა მცხეთაში.
ძვ.წ.36 - მცხეთის იბერიაში ლაშქრობს როამელი სარდალი კანიდიუსი

(კანიდიუსი იყო ლეგატი ტრიუმვირის მარკუს ანტონიუსისა). კანიდიუსმა დაამარცხა ფარსმან I და აიძულა რომის ''მოკავშირეობაზე''.

ძვ.წ.34
- ფარსმან I და ქართამ I დაეხმარენ სომხეთის მეფე არტაშეს II-ს რომაელთა წინააღმდეგ ბრძოლაში.

ძვ.წ.32 - ფარსმან I რომაელთა მხარეს გადადის და ერთ-ერთ ბრძოლაში ''ღალატობს'' არტაშესს.
ძვ.წ.დაახლ.30-22 - კაოსი-ს მეფობა არმაზში.

 
GUD_ZEPPELINДата: Среда, 2006-12-13, 8:16 PM | Сообщение # 60
Uxuces
Группа: Kai Xalxi
Сообщений: 663
Статус: გასული
ძვ.წ.29 - სომხეთის მეფე არტაშეს II პართიელთა დახმარებით ამარცხებს ფარსმან I-ს და მცხეთის იბერიას ჩამოაჭრის წუნდას და არტაანს.

დაახლ.ძვ.წ.25-ა.წ.5 - არშაკ III-ის მეფობა მცხეთაში.
დაახლ.ძვ.წ.22-ა.წ.5 - ქართამ II (''არმაზელ'')-ის მეფობა არმაზში.

ძვ.წ.დაახლ.21-20 - არშაკ III და ქართამ II შეკავშირდნენ სომხეთის მეფის არტაშეს II-ის წინააღმდეგ, მათ კავკასიონიდან გადმოიყვანეს ალანები და საერთო ძალებით დაამარცხეს სომხები, დაატყვევეს არტაშესის ვაჟი ზარეჰი და დარიალის ციხეში გამოკეტეს. ომის შედეგად არშაკ III-მ დაიბრუნა წუნდა და არტაანი, ხოლო ქართამ II განთავისუფლდა სომხეთზე დამოკიდებულებისგან.

ა.წ.დაახლ.5-25 - არტაგ III-ის მეფობა არმაზში.

ა.წ.დაახლ.5-25 - მირდატ III-ის მეფობა მცხეთაში.
დაახლ.25 - მირდატ III ამარცხებს და კლავს არმაზელ მეფე არტაგ III-ს და კვლავ აერთიანებს იბერიას.

დაახლ.25-35 - მირდატ III უკვე ერთიანი იბერიის მეფე.
33 - ქართველი ებრაელების ელიოზ მცხეთელის და ლონგინოზ კარსნელის მოგზაურობა იერუსალიმში ქრისტეს სასამართლოზე, მათ მიერ ქრისტეს კვართის ჩამოტანა საქართველოში.
დაახლ.34 - მესხეთსა და დასავლეთ საქართველოში იქადაგეს ქრისტეს მოციქულებმა - ანდრია პირველწოდებულმა და სვიმონ კანანელმა. სვიმონ კანანელი აფხაზეთში - ანაკოფიაში გარდაიცვალა და იქვე დაკრძალეს.
დაახლ.35-68 - ფარსმან II მირდატის ძე იბერიის მეფე.
დაახლ.35 - ფარსმანს გადაუდგა უმცროსი ძმა გურგანის (ქვემო ქართლი) გამგებელი მირდატი, ფარსმანმა მირდატი დაამარცხა და რომაელთა შუამავლობით შეირიგა კიდევაც.
36 - რომაელთა დახმარებით ფარსმან II შეიჭრა სომხეთში მოკლა სომხეთის პროპართიელი მეფე არშაკი და გაამეფა საკუთარი ძმა მირდატი.

36-51 - მირდატ იბერიელის მეფობა სომხეთში.
37
- პართიის მეფემ არტაბან III-მ დიდი ჯარი გამოგზავნა სომხეთის დასაბრუნებლად თავისი ვაჟის ოროდის სარდლობით, ქართველებმა ფარსმან II-ის წინამძღოლობით სასტიკად დაამარცხეს პართიელები, თვით ოროდი მძიმედ დაჭრეს. სომხეთი იბერიელებს დარჩათ.
40-41 - სომხეთის მეფის მირდატ იბერიელის სტუმრობა რომს, იმპერატორებთან კალიგულასთან და კლავდიუსთან.

42
- რომის ომპერატორ კლავდიუსის ბრძანებით მირდატს დაემორჩილა მცირე სომხეთის მმართველი კოტისი.
დაახლ.50
- მორიგი განხეთქილება ძმებს ფარსმან II-სა და მირდატს შორის.
51 - ფარსმან II-ის ბრძანებით სომხეთში ილაშქრა მისმა ვაჟმა ღადამმა (რადამისტმა), რომელმაც მოკლა ბიძა მირდატი და თვითონ გამეფდა სომხეთში.
51-54 - ღადამი (რადამისტი) იბერიელი სომხეთის მეფე (პირველად).
52
- ღადამის წინააღმდეგ გამოილაშქრა რომაელმა სარდალმა იულიუს პელიგნუსმა (რომაელებს არ მოეწინათ მირდატის ღადამით შეცვლა, რაც სომხეთის იბერიასთან კიდევ უფრო დაახლოებას მოასწავებდა), მაგრამ ღადამმა შეძლო მისი მოქრთამვა და პელიგნუსი თვითონ დაესწრო მის მეფედკურთხევის ცერემონიალს არტაქსატაში.
54 - ღადამს აუჯანყდნენ ქვეშევრდომი სომხები, იგი იძულებული შეიქმნა იბერიაში გაქცეულიყო, სიტუაციით ისარგებლა პართიის მეფე ვოლოგეზ I-მა და იქ თავისი ძმა თრდათი (თრადთ I) გაამეფა.
 
ფორუმი » პოლიტიკა » კლანი » ისტორია
Страница 4 из 6«123456»
Поиск:


Copyright S&B Power Design Studio © 2006 All Rights Reserved
Создать сайт бесплатно